Bộ lưu điện UPS được chia thành rất nhiều dòng sản phẩm khác nhau. Trong bài viết này, Daikon sẽ mổ xẻ cấu tạo UPS. Để các bạn đang tìm hiểu hay băn khoăn thắc mắc có thể hiểu rõ hơn nguyên lý hoạt động và cấu tạo UPS của nó. Như đã nói ở trên, xét về cấu tạo bộ lưu điện, nguyên lý hoạt động. Bộ lưu điện UPS được chia làm 2 dòng: UPS Offline và UPS Online.
UPS là gì?
UPS (Uninterruptible Power Supply) là thiết bị cung cấp điện liên tục cho các thiết bị quan trọng khi nguồn điện chính bị gián đoạn.
Phân loại bộ lưu điện UPS.
Khi doanh nghiệp của bạn đối mặt với những rủi ro từ mất điện đột ngột, dữ liệu chưa kịp lưu, hệ thống ngừng hoạt động, thì việc chọn đúng loại UPS là chìa khóa sống còn để đảm bảo vận hành liên tục.
Nhưng UPS không chỉ có một loại. Dựa trên cấu tạo UPS, cách hoạt động và mục đích sử dụng, chúng ta có thể phân loại bộ lưu điện UPS theo 3 cách phổ biến sau đây:
1. Phân loại theo số pha điện – Lựa chọn phù hợp với quy mô sử dụng.
UPS cũng như hệ thống điện, sẽ có thiết kế theo 1 pha hoặc 3 pha, tùy vào nhu cầu tải.
UPS 1 pha: Loại này thường dùng cho các thiết bị dân dụng, văn phòng nhỏ hoặc hệ thống máy tính đơn lẻ.
Ưu điểm: Gọn nhẹ, dễ lắp đặt, chi phí hợp lý.UPS 3 pha: Dành cho nhà máy, trung tâm dữ liệu, bệnh viện – nơi cần nguồn điện ổn định cho tải lớn.
Ưu điểm: Dòng điện mạnh hơn, hiệu suất cao hơn, hỗ trợ hệ thống lớn có nhiều máy móc.
2. Phân loại theo cấu tạo UPS và nguyên lý hoạt động – Khác biệt nằm ở bên trong
Đây là cách phân loại phổ biến nhất – dựa vào cấu tạo UPS và cách mà nó xử lý dòng điện khi mất nguồn:
UPS Offline (tên khác: Standby UPS) là loại đơn giản nhất. Khi có điện, tải lấy điện trực tiếp từ lưới. Khi mất điện, UPS chuyển sang pin.
Vấn đề thường gặp: Có độ trễ khi chuyển mạch (thường là vài ms), có thể ảnh hưởng tới thiết bị nhạy cảm như server hoặc máy xét nghiệm.UPS Online (Double Conversion): Dòng điện luôn được chuyển đổi qua pin trước khi cấp cho tải – đảm bảo điện sạch, ổn định.
Lý tưởng cho thiết bị quan trọng như hệ thống IT, y tế, dây chuyền sản xuất. Cấu tạo UPS Online gồm nhiều khối chức năng như bộ chỉnh lưu, inverter, ắc quy, switch tĩnh và bộ vi xử lý – mang lại độ tin cậy cao.
3. Phân loại theo thiết kế – Không gian và cách lắp đặt là yếu tố quan trọng.
Không chỉ “ruột gan”, hình dáng bên ngoài của UPS cũng được tối ưu theo không gian sử dụng.
UPS dạng Tower: Đứng độc lập như một CPU máy tính.
Phù hợp với văn phòng, khu vực nhỏ gọn.UPS dạng Rackmount (UPS tủ rack): Dạng nằm ngang, gắn vào tủ mạng hoặc tủ server.
Ưu điểm: Tiết kiệm diện tích, dễ quản lý trong hệ thống CNTT hoặc trung tâm dữ liệu.
Tổng kết nhanh – Bảng so sánh 3 cách phân loại UPS.
| Tiêu chí phân loại | Các loại UPS | Ứng dụng điển hình |
|---|---|---|
| Số pha điện | UPS 1 pha / UPS 3 pha | Văn phòng / Nhà máy, trung tâm dữ liệu |
| Cấu tạo UPS | Offline / Online | Dự phòng đơn giản / Thiết bị nhạy cảm |
| Kiểu dáng thiết kế | Tower / Rackmount | Văn phòng nhỏ / Tủ server chuyên dụng |
Tham khảo một số sản phẩm:
Cấu tạo UPS
Dù là UPS Offline hay UPS Online, chúng đều có 2 thành phần chính:
Bộ Main (bo mạch chính) – trái tim điều khiển toàn bộ hoạt động.
Ắc quy – nơi lưu trữ điện dự phòng, giống như “bình oxy” cho thiết bị khi nguồn chính ngắt.
Cấu tạo chi tiết bên trong bộ Main UPS
Bên trong bộ Main, là cả một hệ thống phối hợp cực kỳ ăn ý giữa các bộ phận sau:
1. Bộ chỉnh lưu (Rectifier).
Chuyển dòng điện xoay chiều (AC) từ lưới điện thành dòng điện một chiều (DC) để sạc cho ắc quy.
Giúp pin luôn sẵn sàng khi cần, không bị yếu, không “chết bất ngờ”.
2. Công tắc chuyển mạch (Static Switch).
Chuyển đổi tức thì giữa nguồn chính và nguồn pin khi mất điện.
Tốc độ phản ứng có thể chỉ 0ms – nhanh đến mức bạn không hề cảm nhận được mất điện.
3. Công tắc bảo vệ (Circuit Breaker).
Bảo vệ thiết bị khỏi các sự cố như quá tải, ngắn mạch, tăng áp.
Một lá chắn an toàn tuyệt đối, tránh cháy nổ, hư hỏng máy tính, thiết bị y tế hay hệ thống điều khiển tự động.
4. Mạch biến áp (Transformer).
Điều chỉnh điện áp ra vào sao cho ổn định.
Khi điện áp từ lưới quá cao hay quá thấp, UPS sẽ tự động “can thiệp”, giữ dòng điện ở mức an toàn cho thiết bị.
5. Bộ biến đổi (Inverter).
Chuyển điện DC từ ắc quy thành AC để cung cấp cho thiết bị khi mất điện.
Đảm bảo dòng điện ra luôn ổn định, liên tục, không gây sụt áp hay tắt nguồn đột ngột.
6. Bộ sạc (Charger).
Tự động nạp lại điện cho ắc quy sau khi đã sử dụng.
Một số dòng UPS hiện đại như VALITA LCD dùng pin Natri-ion chỉ cần 30 phút để sạc đầy – siêu nhanh, siêu tiện!
| Thành phần | Vai trò chính |
|---|---|
| Bộ chỉnh lưu | Biến đổi AC ➝ DC để sạc ắc quy |
| Công tắc chuyển mạch | Chuyển đổi tức thì giữa điện lưới và pin |
| Công tắc bảo vệ | Cắt mạch khi quá tải, chập cháy |
| Mạch biến áp | Ổn định điện áp đầu vào, đầu ra |
| Bộ biến đổi | Biến đổi DC ➝ AC khi hoạt động bằng pin |
| Bộ sạc | Sạc lại pin sau khi sử dụng |
Kết luận: Muốn bảo vệ thiết bị – Hãy hiểu kỹ cấu tạo UPS
Bạn không cần phải là kỹ sư để hiểu về cấu tạo UPS. Nhưng nếu bạn:
Đang vận hành thiết bị y tế, máy chủ, máy sản xuất…
Muốn bảo vệ dữ liệu và kéo dài tuổi thọ thiết bị
Đang phân vân giữa các loại UPS
Hiểu cấu tạo UPS chính là bước đầu tiên để bạn lựa chọn đúng loại UPS an toàn, tiết kiệm, hiệu quả!
Nếu không hiểu cấu tạo UPS thì sao?
Mua nhầm loại không đủ công suất ➤ UPS liên tục báo lỗi, dễ hư ắc quy.
Không biết có mạch bảo vệ ➤ Thiết bị bị “cháy” khi điện tăng đột ngột.
Lắp sai cực pin ➤ Không sạc được, pin bị chai chỉ sau vài tháng.
Chỉ cần hiểu sơ qua cấu tạo UPS, bạn sẽ tránh được vô số rắc rối đắt giá.
X
Cấu tạo bộ lưu điện UPS
Với hầu hết các dòng UPS Offline trên thị trường, việc biến đổi dòng điện 1 chiều thành dòng điện xoay chiều. Sẽ được thực hiện thông qua bộ biến đổi và mạch biến áp.
Ngoài ra, trên UPS còn một số các bộ phận để người sử dụng dễ dàng kết nối thiết bị và làm việc với UPS như:
- Các nút điều khiển, đèn tín hiệu
- Các cổng mạng kết nối
- Các cổng kết nối thiết bị tải
- Các cổng kết nối đầu vào
- Màn hình chức năng hiển thị thông số
Xem thêm những sản phẩm HOT nhất tại Daikon:
Bộ lưu điện UPS 160kVA Online 3/3 Platinum PL33160
Bộ lưu điện UPS 200kVA Online 3/3 Platinum PL33200
Bộ lưu điện UPS 20kVA Online 3/3 Platinum PL3320
Một số đặc điểm cấu tạo bộ lưu điện UPS Online và UPS Offline
- UPS Offline sẽ không sử dụng bộ biến đổi đầu vào mà chỉ có bộ sạc để sạc cho ắc quy. Trong khi UPS online sẽ sử dụng bộ chuyển đổi đầu vào kết hợp sạc cho ắc quy. Quá trình sạc xả của UPS online là liên tục ngay cả khi có điện nên thời gian chuyển mạch của dòng này là bằng 0.
- Đi sâu hơn về cấu tạo bảng mạch chuyển đổi của dòng Offline và dòng Online cũng có sự khác biệt rõ rệt. Cấu tạo và linh kiện sử dụng cho dòng online là mạnh mẽ hơn dòng offline rất nhiều. Chính vì vậy mà độ ổn định của đầu ra cũng như hệ số công suất của các thiết bị lưu điện dòng Online luôn lớn hơn dòng Offline một cách đáng kể.
- Số lượng và dung lượng Ắc quy tùy thuộc vào công suất thiết kế của mỗi dòng máy. Thông thường dòng Offline có công suất nhỏ. Nên số lượng và dung lượng Ắc quy thường thấp hơn so với dòng Online
Trên đây là một số đặc điểm cấu tạo của Bộ lưu điện UPS. Hy vọng bài viết của Daikon có thể giải đáp những băn khoăn lâu nay của các bạn!
Daikon tự hào là nhà cung cấp bộ lưu điện UPS VALITA, UPSET, TESCOM, tủ sạc ắc quy và ắc quy UPS.
———————————————————–
Liên hệ với chúng tôi để được tư vấn tốt nhất:
CÔNG TY TNHH DAIKON
Website: daikon.com.vn
Hotline: 0971.774.168
Fanpage facebook: Bộ lưu điện UPS Online – Daikon
Youtube: Bộ lưu điện UPS Online – Daikon
